انواع لوله های جمع آوری خون

لوله جمع آوری خون

آزمایش های مختلف بالینی به نمونه های مختلفی از خون (سرم، پلاسما و خون کامل) نیاز دارند، به همین خاطر با توجه به نوع نمونه ی مورد نیاز، لوله جمع آوری خون نیز حاوی افزودنی های متفاوتی (ژل جداکننده، فعا ل کننده ی لخته و ضدانعقاد) می باشند.

در لوله ها، افزودنی موجود در هر لوله با رنگ درپوش آن مشخص می گردد تعدادی از انواع مختلف لوله جمع آوری خون و کاربرد هر یک از آنها در جدول ۱ ارائه شده است. همانطور که مشاهده می شود نوع افزودنی موجود در هر لوله با رنگ درپوش آن لوله مشخص می شود.

2 مورد از ضدانعقادهای مورد استفاده در لوله های جمع آوری خون

 

  1.  هپارین
  2. اگزالات پتاسیم- اگزالات آمونیوم
  3. سیترات تری سدیم % 3.2
  4. اتیلن دیآمین تترا استیک اسید یا EDTA

انواع لوله جمع آوری خون و افزودنی های موجود در آنها

نمونه خون دفیبرینه

در این حالت از ضدانعقاد استفاده نمی شود اما با روند دفیبرینیزاسیون، پروتئین های فیبرین و فیبرینوژن محلول در خون را که به عنوان سوبسترای اصلی انعقاد محسوب می شوند از پلاسما حذف نموده و درنتیجه امکان انعقاد را از خون میگیرد. برای این منظور خون را در لوله های شیشه ای حاوی ۱۰ تا ۲۰ بلور شیشه ای ریخته و به مدت ۱۰ دقیقه و به آرامی به هم می زنند تا فیبرینوژن و فیبرین جذب بلورها شوند.

این روش با همولیز خفیفی همراه می باشد که استفاده از روش ملایم لوئیس و دیسی باعث کاهش مقدار همولیز می شود. در این روش خون را در یک ارلن کوچک ریخته و یک آژیتاتور ( agitator ) با انتهای مدور متصل به تکه های کوچک شیشه ای را در آن قرار داده و با دور آرام می چرخانند که باعث دفیبریناسیون خون می شود. در این روش حداقل همولیز وجود داشته و مورفولوژی سلول ها نیز دچار تغییر نمی گردد.

 

عوارض ضدانعقادهای هماتولوژی

در گذشته مردم فکر میکردند بسیاری از تغییرات مورفولوژیکی گلبول های قرمز ناشی از مواد ضدانعقاد است ولی بررسی خون دفیبرینه فاقد ضدانعقاد ثابت کرد که همه تغییرات این چنین نبوده و عمدتاً در اثر ماندن خون در شرایط in vitro ایجاد می شوند. برخی از تغییرات مورفولوژیک نیز ناشی از اشکالات لام کشیدن بوده و به دلیل نامرغوبیت لام، سرعت نامناسب لام کشیدن، تکنیک های رنگ آمیزی و غیره ایجاد می شوند.

اگرچه ماندن زیاد خون در حضور ضدانعقادها (به ویژه سیترات) می تواند باعث کاهش سایت های گروه های خونی نیز شده و واکنش سرولوژیکی آنها را تضعیف کند. دوز بالای ضدانعقادها علاوه بر عوارض مختلف مورفولوژیکی و چروکیدگی سلولی، مانع از آگلوتیناسیون (agglutination ) صحیح نیز می شوند، لذا گاهی توصیه می شود که برای تست های گروه خونی، کراس مچ و همچنین جهت انجام تست LE از خون ضدانعقاد دار کهنه استفاده نشود.